Yaklaşık 20 ülke temsilcisinin katıldığı ve 8 saat süren toplantı Suriye’de planlanan politik geçiş sürecinde “Esad’ın rolü” üzerinde yaşanan görüş ayrılıkları nedneiyle tıkandı.

Amerika Dışişleri Bakanı John Kerry, toplantının ardından düzenlediği basın toplantısında, “daha yolun başındayız” mesajı verdi:

“İçimizden hiç birimiz yürümeyi ve bir tarafın ya da öbürünün ‘Hey, Esad artık bir problem değil’, ya da ‘Esad bunu, ya da şunu yapacak’ demesini beklemiyordu. Hiç birimizin böyle bir beklentisi yoktu. Bu yeni bir diplomatik sürecin başlangıcı, son bölümü değil.”

Müzakerelerin önemli aktörlerinden Rusya Dışişleri Bakanı Gergey Lavrov ise “güven unsuruna” vurgu yaptı.

“Eminim ki, bizim ortak açıklamamızda dile getirdiğimiz ortak ifadeler, daha ciddi bir şekilde çalışmamızı sağlayacaktır. Güven duygusunun güçlendirilmesiyle, Suriye halkının ve devletinin geleceği için, akıllıca hareket ederekx bir uzlaşma zemini hazırlayabiliriz.”

Yaklaşık 20 ülkeden temsilcinin katıldığı toplantıda Türkiye’yi Dışişleri Bakanaı Feridun Sinirlioğlu temsil etti.

Toplantıya bölgenin önemli aktörlerinden İran’ın da davet edilmesi kararlaştırılmıştı. Davete olumlu yanıt veren İran Dışişleri Bakanı Cevat Zarif’in ilk kez Viyana toplantısına katılması toplantının önemini artırmıştı.

Suriye üzerine konuşulan toplantıda, Suriye temsilcisnin olmaması da bir başka hayal kırıklığı oldu.

Toplantıda müzakereler 3 konu etrafında yoğunlaştı: .Şiddetin sona ermesi için operasyonların hızlandırılması, sivillerin korunması ve hepsinden daha önemlisi de politik geçiş sürecinde Esad’ın rolü. İlk iki madde üzerinde müzakereler ilerlerken, toplantı Esad’ın rolü üzerinde yine tıkandı.

Türkiye, Fransa, Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri Esad’ın gitmesi konusunda ısrar ederken, Amerika, “Esad gidecek ama bu politik geçişten önce olmak zorunda değil” görüşünü dile getirdi. Rusya ve İran ise “Esad’ın gitmesi konusu politik geçiş için müzakere konusu olmamalı, politik geleceklerine Suriye halkı kendisi karar vermeli” görüşünü savunuyor.

Viyana bildirisinin metni

Suriye sorununun görüşüldüğü Viyana toplantısı sonunda 9 maddelik bir bildiri yayımlandı.

14 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen toplantının ardından yayımlanan bildiride şu maddeler yer alıyor.

1 – Suriye’nin birliği, bağımsızlı, toprak bütünlüğü ve seküler karakteri asli önem taşır.

2 – Devlet kurumları bütünüyle korunacaktır.

3 – Bütün Suriyelilerin etnik yahut dini ayrımlarına bakılmaksızın hakları korunmalıdır.

4 – Savaşın sona erdirilmesi için bütün diplomatik çabaların hızlandırılması zaruridir.

5 – Suriye topraklarının tamamında insani yardım erişimi garanti altına alınacaktır ve katılımcılar ülke içinde yerinden olmuş insanlara, sığınmacılara ve onları ağırlayan ülkelere desteği artıracaklardır.

6 – IŞİD ile BM Güvenlik Konseyi tarafından terörist olarak tanımlanmış gruplar ve katılımcıların üzerinde görüş birliği taşıdıkları yenilgiye uğratılmalıdır.

7 -  2012 Cenevre Bildirisi ve BM Güvenlik Konseyi’nin 2118 sayılı kararı uyarınca; katılımcılar yeni anayasa ve seçimleri hazırlayacak güvenilir, kapsayıcı, mezhepçiliği dışlayan bir hükümetin kurulmasını sağlayacak siyasi sürece ulaşılması için BM’yi Suriye hükümeti ve Suriye muhalefetini toplamaya davet eder. Bu seçimler; BM gözetimi altında şeffaflık ve geçerliliği içeren en yüksek uluslararası standartlara uygun olarak, diaspora dahil her türlü katılım hakkını gözetecek şekilde adil ve dürüstçe düzenlenmelidir. 

8 – Bu siyasi süreç Suriyelilerin öncülüğünde ve Suriyelilerin malikliği altında yürütülecek ve Suriye’nin geleceğine Suryie halkı karar verecektir.

9 – Katılımcılar, BM ile birlikte yenilenmiş siyasi sürece paralel olarak kesin bir tarihi içerecek şekilde ulusal çapta bir ateşkesin biçimi ve uygulanmasının yollarını araştıracaktır/bulacaktır.

Katılımcılar, önümüzdeki günlerde kalan anlaşmazlık konularını daraltmak için çalışacak ve uzlaşma inşa edecektir. Bakanlar tartışmaları müteakiben iki hafta içinde yeniden toplanacaktır. (Ajanslar)