Mısır'da 3 Temmuz'da gerçekleşen askeri darbeye ülke içi tepkiler artarak devam ediyor. Başta, başkent Kahire'de bulunan Rabiatul Adeviyye ve Nahda meydanları olmak üzere ülke genelinde protesto gösterileri sürerken, ülkenin farklı kesimlerinden tanınmış simalar da darbeye karşı seslerini yükseltti. Bunun son örneği, ülkenin önde gelen üniversitelerinde görevli bazı akademisyenlerin kaleme aldıkları 'Darbe Karşıtı Ekonomistler Bildirisi' oldu. 'Gelişme Özgürlüktür' başlığıyla Mısır ve dünya kamuoyuna duyurulan bildiride, 3 Temmuz'da gerçekleşen darbe 'iğrenç bir suç' olarak nitelendirilirken, darbeciler 'vurguncu' ve 'gaspçı' olmakla itham ediliyor.

İmza atan isimler

Prof. Dr. Mursi Hegazi / Eski Maliye Bakanı, İskenderiye Üniversitesi Ekonomi Bölümü

Prof. Dr. Hüseyin Hamid Hassan / Ekonomist, Uluslararası İslamî Bankacılık Uzmanı

Prof. Dr. Meibid el Garhi / Ekonomist, İslamî Bankacılık Uzmanı

Prof. Dr. Ramazan Maklad / İskenderiye Üniversitesi Ekonomi Bölümü

Prof. Dr. Sabir Yunus / İşçiler Üniversitesi Ekonomi Bölümü, Bani Sueif

Doç. Dr. Abdullah Şehata Hattabi / Kahire Üniversitesi Ekonomi ve Siyaset Bilimi Öğretim Üyesi, Ekonomist

8 MADDELİK BİLDİRİ

Darbecilerin sert söylemlerle eleştirildikleri bildiride ayrıca, ülkeyi Hüsnü Mübarek sonrasında 1,5 yıl süreyle (11 Şubat 2011 - 30 Haziran 2012) yöneten Yüksek Askeri Konsey'in (SCAF) ekonomik alandaki icraatlarına yer veriliyor. 8 maddeden oluşan bildiri şu sözlerden oluşuyor:

Mısır bugünkü ve gelecekteki nesillerine karşı işlenen iğrenç bir suça tanıklık etmektedir. 25 Ocak Devrimi'nin kendilerine karşı yapıldığı, askerî ve sivil kisveler altında aynı rejime bağlı bir grup vurguncu, hükümetin kontrolünü ele geçirmiş bulunmaktadır. Bu gasp, Mısır halkının kaynaklarına ve değerlerine karşı vurgunculuk yapan bir grubu iktidara döndürme girişimidir.

24 MİLYON MISIRLI YOKSUL

Birincisi: Otuz yıldan fazla bir süredir özellikle ailelerden oluşan küçük bir sosyal sınıf bu milletin kaynaklarını ve zenginliğini kontrol altına almış bulunmaktadır. Halkın yüzde 10'unu oluşturan bu azınlık, Mısır milli gelirinin yüzde 30'unu kontrol etmektedir. Öte yandan, halkın yüzde 40'ı bu gelirden yüzde 25 oranında pay alabilmektedir. Dahası, aynı grup Mısır'ın sahip olduğu değerleri çalmak istemektedir ki halkın yüzde 25'i (24 milyon Mısırlı) yoksulluk sınırı altında hayatlarını sürdürmektedir.

CUNTA İKTİDARINDA İŞSİZLİK ARTTI

İkincisi: Yüksek Askeri Konsey (SCAF) iktidarı sırasında, ekonomik performans görülmemiş bir biçimde kötüye gitmiştir. Ekonomik büyüme 2009/2010 döneminde yüzde 5,1'den 2011/2012'de yüzde 2,2'ye gerilemiştir. İşsizlik 2009/2010 döneminde yüzde 8,9'dan 2010/2011 döneminde yüzde 12,6'ya sıçramıştır. SCAF iktidarı boyunca bütçe açığı 2009/2010 döneminde yüzde 8,1'den yaklaşık yüzde 11'e yükselmiştir. Turizm sektörü 2,2 milyar dolar gelir kaybederken, turist sayısı 2,8 milyon azalmıştır. Ödemeler dengesinde benzersiz bir açık meydana gelmiş ve 2010-2011 döneminde bu rakam 9,8 milyar dolara yükselmiştir. Bundan daha kötü bir başarısızlık olabilir mi?

DÖVİZ REZERVİ DÜŞTÜ

Üçüncüsü: SCAF'ın ekonomi politikaları döviz rezervlerinde düşmeye sebep olurken Ocak 2011'de yaklaşık 36 milyar dolar değerindeki rezerv 30 Haziran 2012 itibarıyla 15 milyar dolara gerilemiştir. 21 milyar dolar ya da yüzde 58,4'lük bir rezerve kaybı. Buna rağmen, Mısır para birimi pound, dolar önünde yüzde 10 değer kaybederken, döviz rezervlerinde meydana gelen düşüş pahasına üst tabaka kendilerine uygun bir faiz oranı ile fonlarını geri çekilebilmektedir. Şimdi Mübarek rejiminin önemli isimleri ile sürdürülen görüşmeler aynı senaryonun tekrarı değil mi?

YOLSUZLUKLA İLGİLENMEDİ

Dördüncüsü: SCAF'ın 1,5 yıllık iktidarı sırasında ekonomik krizlerle nasıl mücadele edileceğine dair net bir vizyonu yoktu. Hükümet borçlanma maliyeti yüzde 10,5'ten yüzde 14,5'e yükselirken, devlet tahvilleri ve banknotların hazineye ortalama yüzde 1'lik maliyeti olduğu ve bunun yılda 8 milyar Mısır Poundu'na karşılık geldiği akılda tutulmalıdır. Ek olarak SCAF, zenginlerin yurtdışı çıkışını engelleyecek hiçbir girişimde bulunmadığı gibi yolsuzluk ya da vergi kaçırma gibi konularla ciddi anlamda ilgilenmedi. Bu durum ülkeye milyarlarca dolara mal oldu. (Örneğin; Hüseyin Salem)

NİTELİKSİZ GENERALLER KAMU ŞİRKETİ YÖNETİYOR

Beşincisi: Uluslararası deneyimler askerî rejimlerin ekonomik gelişmede başarısız olduklarını gösteriyor. Nitekim Brezilya, İspanya, Arjantin ve Şili'de olduğu gibi; Latin Amerika ve Asya'daki diğer birçok ülkede bu rejimlerin bazıları iflâs etmiştir.

Altıncısı: Daha önceki on yıllarda polis veya ordu gibi militer güçler Mısır'da yerel kurumları kontrol altına almıştır. Sonuç olarak, hükümet kurumlarının ve kamu sektöründe yer alan şirketler niteliksiz generaller ve askerî kimlikler tarafından yönetilmektedir. Ve şimdi, diğer bütün bakanlıkların kontrolüne ilâveten bu eğilimin devamı olarak SCAF, Bakanlar Kurulu Sekreterliği'ne bir generali atamış bulunmaktadır.

MÜBAREK REJİMİNİ ÇİRKİNLİĞİYLE GETİRECEKLERİNİ SÖYLÜYORLAR

Yedinci: Darbeyle askerî rejim hükümet kurumlarına rüşvetçi isimleri hemen geri getirmiştir. Maliye Bakanlığı'nda bir bölüm müdürünün dört ayrı davada yasadışı kazanç elde etmekle yargılanırken aynı anda iki basamak terfi ettirilmesi kabul edilebilir mi? Ve aynı bakanlıkta, geçmiş dönemde savcının soruşturmakta olduğu çalışanlara karşı açılan davaları ortadan kaldırma girişimi vardır. Geçtiğimiz birkaç gün içerisinde de eski yüzlerin geri dönmekte olduklarını görmeye başladık. Eskiden Cemal Mübarek'i öven kişi başbakan oldu. Nitekim göreve atanan bütün bakanlar Ulusal Demokrasi Partisi (NDP) Politikalar Komitesi üyeleriydi ve bazıları Mübarek döneminde yolsuzluk yapmışlardı. Şimdi ise bu şahıslar bize Mübarek rejimini bütün çirkinliğiyle geri getireceklerini söylüyorlar.

FAŞİST SİSTEMİ KABUL ETMEYECEĞİZ

Sekizinci: Ekonomik gelişme ve özgürlük birlikte yürür. Tarihî deneyimler ve bilimsel çalışmalar bir insanın gelişme yeteneğinin bütün alanlarda özgürlük, seçim yapma ve yaratıcılığa dayanması gerektiğini göstermektedir. Bu durum, ülkenin kurumları ve araçlarıyla birlikte faşist ve başarısız bir sistemde militerleştirilmesine ters düşmektedir. Dolayısıyla ekonomistler olarak eski rejimin geri dönüşünü kabul etmeyeceğiz. Çünkü bu, Mısır'ın ekonomik anlamda iflasa sürüklenmesi demektir ve ülkemiz için kabul edebileceğimiz bir şey değildir.(AA)