AK Parti ve MHP'nin uzlaştığı 'yeni anayasa' değişikliği için hazırlanan taslak metni, TBMM Başkanı İsmail Kahraman'a sunuldu.
'Yeni anayasa' taslak metni AK Parti Grup Başkanvekilleri Mustafa Elitaş, Naci Bostancı, Mehmet Muş ve AK Parti Genel Sekreteri Abdulhamit Gül tarafından Meclis Başkanı İsmail Kahraman'a verildi. Meclis Başkanvekili Ahmet Aydın'ın da katıldığı sunuşta teklif hakkında kısa bir bilgi veren Mustafa Elitaş, daha sonra anayasa taslağını İsmail Kahraman'a verdi. Taslak dosyasını alan İsmail Kahraman "Sonucun hayırlı olmasını diliyorum" dedi.
Anayasa değişikliği teklifinin maddeleri
TBMM Başkanlığına sunulan teklifte öne çıkan düzenlemeler şöyle:
-Cumhurbaşkanı devletin başı olacak, yürütme yetkisi Cumhurbaşkanında bulunacak. Cumhurbaşkanı ayrıca, cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar ve üst düzey kamu görevlilerini atamaya yetkili olacak
-Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiği kesilmeyecek
-En az yüz bin seçmen tarafından da Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme imkanı getirilecek
-Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilat yapıları Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenecek
-TBMM veya Cumhurbaşkanı tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilebilecek. Bu kararın verilmesi halinde seçimler birlikte yapılacak; yasama ve yürütme seçimleri aynı gün gerçekleştirilecek
-Cumhurbaşkanı hakkında, suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının salt çogunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilecek, üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilecek, üye tam sayısının üçte ikisinin gizli oyuyla Yüce Divana sevk kararı alınabilecek.
-Milletvekili sayısı 600'e çıkarılacak. Ara seçimler kaldırılacak, yedek milletvekilliği sistemi getirilecek
-Sıkıyönetim uygulaması anayasadan çıkarılacak. OHAL ilan etme yetkisi, Cumhurbaşkanına verilecek. OHAL ilanı kararları Meclisin onayına sunulacak
-Cumhurbaşkanı ve milletvekili seçimi 3 Kasım 2019'da yapılacak
-Disiplin mahkemeleri dışında, savaş hali hariç askeri mahkeme kurulamayacak. Ancak, savaş halinde asker kişilerin görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakılması için askeri mahkemeler kurulması öngörülebilecek
-HSYK 12 üyeden oluşacak ve iki daire şeklinde çalışacak. Üyelerin yarısını TBMM, diğer yarısını Cumhurbaşkanı belirleyecek
-Kanun teklif etme yetkisi milletvekilinde olacak. Ancak, Cumhurbaşkanına istisna olarak, bütçe kanununu hazırlama, sunma yetkisi ve görevi verilecek. Bütçe, Meclisin onayıyla kabul edilebilecek"
-Milletvekili seçilme yaşı 18 olacak
AK Parti ve MHP'den 'Anayasa değişikliği' açıklaması
AK Parti Genel Sekreteri ve Gaziantep Milletvekili Abdulhamit Gül, TBMM Başkanlığına sunulan anayasa değişikliği teklifine ilişkin "Bu bir ortak, milli mutabakat. Türkiye'ye özgü, Türkiye'nin ihtiyaçlarına ve hükümet tecrübelerine yönelik olarak her iki partinin ortak uzlaşı metnidir. Bu konuda beraber bu taşın altına elimizi koyduk." dedi.
Gül, MHP Afyonkarahisar Milletvekili Mehmet Parsak ile iki partinin birlikte hazırladığı anayasa değişikliği teklifine ilişkin Mecliste ortak basın toplantısı düzenledi.
Abdulhamit Gül, TBMM Başkanlığına, birinci imza sahibi olarak AK Parti Genel Başkanı ve Başbakan Binali Yıldırım'ın imzası ve 316 AK Parti milletvekili olarak anayasa değişikliğine ilişkin tekliflerini sunduklarını belirtti. Türkiye demokrasi tarihi açısından çok önemli bir günü yaşadıklarını belirten Gül, "Bu tarihi bir günde anayasa değişikliğinin ülkemize, milletimize, bütün vatandaşlarımıza hayırlı olmasını Cenab-ı Allah'tan niyaz ediyorum." dedi.
Özellikle Türkiye'de 2007 yılında yapılan referandum sonrasında bir fiili durumun ortaya çıktığını anlatan Gül, parlamenter sistem içerisinde parlamentodan seçilen cumhurbaşkanı yerine 2007 referandumu ile milletin, "Cumhurbaşkanını ben seçeceğim." diyerek bir irade ortaya koyduğunu, bunun akabinde 2014'te yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminde halkın ilk defa cumhurbaşkanını kendisinin seçtiğini söyledi.
Bu seçimle birlikte Türkiye'de yürütmede iki başlılık anlamında bir sorunun ya da bir "melez hükümet sisteminin" ortaya çıktığını kaydeden Gül, şu anda yaşanan tabloda, Türkiye'de bir hükümet sistemi krizinin olmamasının, iktidarda tek partinin olmasından kaynaklandığını belirtti. Gül, mevcut sisteme göre koalisyonların halen mümkün olduğunu ve 7 Haziran gerçeğini de göz önünde bulundurduklarında farklı partilerle bir koalisyon sürecinde, yürütmedeki iki başlılık arasındaki çatışmanın, bir hükümet sistemi krizinden ziyade rejim krizine dönüşme ihtimalinin özellikle bir risk alanı olarak karşılarında durduğunu söyledi.
"Yoğun çalışmalar yaptık"
Yapılan değişikliğin esas itibariyle yasamanın, yürütmenin güçlendirildiği; yargının da bağımsız ve tarafsız olduğu, kuvvetler ayrımının sağlandığı bir hükümet sistemi anlamındaki değişiklikleri ihtiva ettiğini belirten Gül, "Esas itibariyle, bu değişiklikler bir hükümet sistemi anlamını merkeze alarak yapılan değişikliklerdir. Sistem değişikliğinden dolayı kalkması gereken birtakım ibarelerin kalktığı toplam 21 maddelik anayasa değişiklik teklifimizi AK Parti olarak sunduk." dedi. Gül, bu süreçte MHP Afyonkarahisar Milletvekili Mehmet Parsak ile çok yoğun çalışmalar yaptıklarını, bazı zamanlar gece bir araya gelerek konuları müzakere ettikleri yoğun çalışmalar olduğunu vurguladı.
Abdulhamit Gül, şöyle devam etti:
"Bu metin bir uzlaşı metnidir. Türkiye'nin özellikle 15 Temmuz darbe kalkışması sonrasında milletin siyasetten beklediği bir ödevi yerine getirme misyonunu taşımaktadır. Milletimiz o gece devletine ve ülkesine bağlılığını, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü, bekasını savunarak, bize 'Ey siyasetçiler sizler de anayasadaki vesayet anlamında ve bu konudaki krizleri ortadan kaldırın' diye ödev verdi.
MHP Afyonkarahisar Milletvekili Parsak: Anayasamız Türk anayasasıdır, Anayasamızın hiçbir yerinden Türk ibaresinin çıkarılması önerilmemektedir
Parsak, AK Parti Genel Sekreteri Abdulhamit Gül ile iki partinin birlikte hazırladığı anayasa değişikliği teklifine ilişkin Mecliste ortak basın toplantısında açıklamalarda bulundu.
Türkiye'de anayasanın değiştirilmesi meselesinin yürürlüğe girdiği 1982'den beri sürekli tartışılagelen bir konu olduğunu belirten Parsak, 1982 Anayasası'nın 18 temel paket halinde 100'ün üzerinde maddesinin değişmesiyle zaten pek çok yönüyle değişmiş bir anayasa olduğunu söyledi.
Özellikle 2011'den sonra tüm siyasi partilerin yeni anayasa konusunda millete söz verdiğini anlatan Parsak, 2011'de yapılan anayasa çalışmalarında Anayasa'nın ilk 4 maddesinin, milli ve üniter devlet ilkelerinin değiştirilmesi gibi öneriler yapıldığını aktardı.
Bugün gelinen nokta itibarıyla bu hususların hiçbirisinin artık tartışma konusu olmadığını dile getiren Parsak, "Anayasamız Türk anayasasıdır, Anayasamızın hiçbir yerinden Türk ibaresinin çıkarılması önerilmemektedir, bu bir tartışma alanı değildir. Anayasımızın değiştirilmesini teklif edilemeyeceğini ortaya koyan 4. maddesi de dahil olmak üzere ilk 4 maddesi tartışma konusu değildir." diye konuştu.
Parsak, sadece hükümet sistemi odaklı bir anayasa yenilenmesi süreci yürütüldüğüne dikkati çekerek, bu kapsamda öncelikle iki parti liderinin görüştüğünü, kendilerine verilen görev çerçevesinde de yoğun mesai sarfederek, müzakerede yapıcı, etki edici bir tercih ortaya koyarak çalışmayı bugün itibarıyla tamamladıklarını söyledi.
Mehmet Parsak, "Süreç devam ederken seyirci kalmak da mümkündü fakat MHP seyirci kalmak yerine, etki edici bir mahiyette sürece yapıcı, kendi programını, siyasi yaklaşımını ve özellikle Türk milletinin menfaatleri doğrultusunda kayda değer önerilerini sunmuş, bunlarda da kayda değer neticeler almıştır." dedi.
Bundan sonraki sürecin Anayasa'da düzenlendiğini aktaran Parsak, "Sürecin önce Meclisimizde, sonra Anayasamızın 175. maddesi çerçevesinde yeterli çoğunluğa ulaştığında Türk milletinin vicdani kanaatinde değerlendirileceğini ve özellikle o çerçevede verilecek kararın, MHP bakımından Türk miletinin vereceği her türlü kararın MHP'nin başının üstünde yeri vardır." değerlendirmesinde bulundu. (DHA / AA)
